නිමල් රාජපක්ෂ-

.

දශක පහක් පුරා විහිදුණු වෘත්තීය දිවියකදී නිර්මාණ ව්‍යාපෘති 200කට අධික සංඛ්‍යාවකට දායක වූ ජෙෆ්රි බාවා (1919–2003), විසිවැනි සියවසේ ආසියාවෙන් බිහි වූ වඩාත් බලපෑම්සහගත ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීන් අතර ප්‍රමුඛයෙකි. නූතනවාදී ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ මූලධර්ම ශ්‍රී ලංකාවේ පොහොසත් ගෘහ නිර්මාණ උරුමය සමඟ මුසු කරමින් ඔහු ගොඩනැගූ සුවිශේෂී නිර්මාණ ශෛලිය, පෞද්ගලික නිවාස, පාසල්, හෝටල් සහ කර්මාන්තශාලාවල සිට ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තු සංකීර්ණය දක්වා විහිදේ.

ජෙෆ්රි බාවාගේ නිර්මාණ ශ්‍රී ලංකාව තුළ මෙන්ම ජාත්‍යන්තරවද අදටත් ඇතිකරන බලපෑම පිළිබිඹු කරමින්, ජර්මනියේ Vitra Design Museum, Geoffrey Bawa Trust සමඟ එක්ව ඔහුගේ නිර්මාණ දිවිය අලළා පුළුල් ප්‍රදර්ශනයක් පසුගියදා ආරම්භ කළේය.

‘Geoffrey Bawa: Architecture for the Senses’ ලෙස නම් කර ඇති මෙම ප්‍රදර්ශනයට බාවාගේ චිත්‍ර හා සැලසුම්, ආකෘති නිර්මාණ, ගෘහ භාණ්ඩ, ඓතිහාසික වීඩියෝ දර්ශන, කලා නිර්මාණ සහ ඡායාරූප ඇතුළු ප්‍රදර්ශන භාණ්ඩ 250කට අධික සංඛ්‍යාවක් ඇතුළත් වේ. බාවාගේ වඩාත් ප්‍රකට ගොඩනැගිලි කිහිපයක් අදටත් ජීවමාන අවකාශයන් ලෙස භාවිත වන ආකාරය විදහා දක්වන, ඡායාරූප ශිල්පී Iwan Baan විසින් මෙම ප්‍රදර්ශනය වෙනුවෙන්ම නිර්මාණය කරන ලද නව ඡායාරූප පෙළක්ද ඊට එක්කර තිබේ.

ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පිනී Lina Ghotmeh විසින් ප්‍රදර්ශනයේ අවකාශීය සැලසුම නිර්මාණය කර ඇති අතර, එමඟින් Vitra Design Museum පරිශ්‍රය බාවාගේ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ සුවිශේෂී සංවේදී අත්දැකීම නරඹන්නන්ට සමීප කරවන පරිසරයක් බවට පරිවර්තනය කෙරේ. එහිදී බාවාගේ නිර්මාණ හුදෙක් නැරඹීමට පමණක් නොව, ඒවායේ අවකාශීය සුන්දරත්වය සහ පරිසරය සමඟ ඇති බැඳීම වඩාත් සමීපව අත්විඳීමටද නරඹන්නන්ට අවස්ථාව සැලසේ.

මෙම ප්‍රදර්ශනය සඳහා Geoffrey Bawa Trust සතු වස්තූන්, ආකෘති නිර්මාණ සහ ලේඛන විශාල එකතුවක් ඉදිරිපත් කර තිබේ. ඊට අමතරව Ena de Silva, Laki Senanayake සහ Barbara Sansoni යන කලාකරුවන්ගේ නිර්මාණ මෙන්ම Sebastian Posingis සහ Dominic Sansoni විසින් ගනු ලැබූ පැරණි ඡායාරූපද ප්‍රදර්ශනයට ඇතුළත් වේ. Iwan Baan විසින් විශේෂයෙන්ම මෙම ප්‍රදර්ශනය වෙනුවෙන් ලබාගත් නව ඡායාරූප සහ Kavindu Sivaraj හා Ruvin de Silva විසින් නිර්මාණය කරන ලද චිත්‍රපටද එහිදී දැකගත හැකිය.

මෙම සියලු නිර්මාණ එක්ව, බාවාගේ ගොඩනැගිලිවල ඇති සුවිශේෂී ගෘහ නිර්මාණ ගුණාංග සහ ඒවා අවට ස්වභාවික පරිසරය සමඟ ගොඩනැගෙන ප්‍රබල සම්බන්ධතාව පිළිබඳ නවීන දෘෂ්ටිකෝණයකින් අවබෝධයක් ලබාදෙයි.

Vitra Design Museum, M+ සහ Wüstenrot Foundation එක්ව Geoffrey Bawa Trust හි සහයෝගයෙන් සංවිධානය කරන ‘Geoffrey Bawa: Architecture for the Senses’ ප්‍රදර්ශනය 2027 පෙබරවාරි 28 වැනිදා දක්වා ජර්මනියේ Vitra Design Museum හිදී පැවැත්වේ. ඉන් අනතුරුව මෙම ප්‍රදර්ශනය හොංකොං හි M+ කෞතුකාගාරය වෙත රැගෙන යාමට නියමිත අතර, එහිදී 2027 ජූනි මාසයේ සිට ප්‍රදර්ශනය පැවැත්වෙනු ඇත.

Vitra Design Museum යනු ලොව ප්‍රමුඛතම නිර්මාණ කලා කෞතුකාගාර අතරින් එකකි. අතීතයේ සිට වර්තමානය දක්වා නිර්මාණ කලාව පිළිබඳ පර්යේෂණ කිරීම සහ එම නිර්මාණ මහජනතාවට ඉදිරිපත් කිරීම එහි ප්‍රධාන කාර්යභාරය වේ. ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය, කලාව සහ එදිනෙදා සංස්කෘතික ජීවිතය සමඟ නිර්මාණ කලාවට ඇති සම්බන්ධතාව පිළිබඳවද මෙම කෞතුකාගාරය අවධානය යොමු කරයි.

හොංකොං හි පිහිටි M+, ආසියාවේ සමකාලීන දෘශ්‍ය සංස්කෘතිය වෙනුවෙන් කැප වූ ජාත්‍යන්තර කෞතුකාගාරයකි. විසිවැනි සහ විසිඑක්වැනි සියවස්වල දෘශ්‍ය කලාව, නිර්මාණ කලාව, ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය, චලන රූප මාධ්‍ය සහ හොංකොං හි දෘශ්‍ය සංස්කෘතියට අදාළ නිර්මාණ එක්රැස් කිරීම, ප්‍රදර්ශනය කිරීම සහ ඒවා පිළිබඳ අවබෝධය පුළුල් කිරීම එහි අරමුණයි.

Wüstenrot Foundation යනු ස්පර්ශ කළ හැකි භෞතික සංස්කෘතික උරුමයන් මෙන්ම සම්ප්‍රදායන්, දැනුම සහ භාවිතයන් වැනි අස්පර්ශනීය සංස්කෘතික උරුමයන් ආරක්ෂා කිරීම සහ සංවර්ධනය කිරීම වෙනුවෙන් කැප වූ පදනමකි. ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක කළ හැකි ආදර්ශ හා ක්‍රමවේද සංවර්ධනය කර ඒවා පුළුල් ලෙස හඳුන්වාදීම තුළින්, නව ආකාරයෙන් සිතීමට සහ ක්‍රියා කිරීමට සමාජය දිරිගැන්වීම එහි අරමුණයි.